post title

لنگش در جوجه های گوشتی

مقدمه

جوجه های گوشتی در مدت زمان اندک و با کارایی بالا از مواد خوراکی استفاده میکنند و غذای با کیفیتی برای انسان تولید می نمایند. در دهه های اخیر، عملکرد تولید جوجه های گوشتی با انتخاب دو صفت مهم سرعت رشد و کارایی تبدیل غذایی در موسسات اصلاح نژاد طیور به طور قابل ملاحظه ای افزایش یافته است.

سی سال پیش، برای تولید یک جوجه گوشتی 2 کیلو گرمی یک دوره 63 روزه مورد نیاز بود در حالی که هم اکنون ، طول دوره نگهداری جوجه ها به کمتر از 35 روز کاهش یافته است. همزمان با این پدیده و به دلیل فشردگی پرورش مرغ گوشتی در مرغداریهای مدرن، مشکلات سلامتی جدیدی برای آنها بوجود آمده است

جوجه های جدید بسیار حساس هستند زیرا در اصلاح نژاد آنها فقط به جنبه عملکرد تولید گوشت آنها توجه شده و ساختار اسکلتی مناسب برای حمل آن مورد غفلت قرار گرفته است. همچنان متولیان مختلف صنعت مرغداری سعی دارند از طریق سلکسیون و بهبود مدیریت پرورش بر این مشکلات فایق آیند. ناهنجاریهای پا، آسیت، مرگ ناگهانی، گرسنگی مزمن و اجباری مرغها و خصلت تهاجمی خروسهای گله مادری از جمله دستاوردهای منفی توسعه دانش و فن آوری این صنعت در چند دهه گذشته بوده است.

ناهنجاریهای پا موجب کاهش توان تولید جوجه ها و حذف آنها از گله شده و کشتارگاه ها نیز از پذیرفتن آنها خود داری میکنند. بعلاوه عدم دسترسی به آب و دان و تولید درد در جوجه ها، این بیماری را از جمله عوارض مرتبط با سلامتی آنها مطرح میکند. عده ای از دست اندرکاران صنعت طیور، مطرح کرده اند که آیا اصولا پذیرفتنی است که چنین رشدی بوجود آید ولی برای سالم نگهداشتن آنها درد سر و توجه بیشتری لازم باشد

عده ای از مردم نیز که نسبت به شرایط نگهداری و پرورش حیوانات حساس هستند، مطرح کرده اند که اگر صنعت طیور مجبور به ایجاد چنین شرایطی برای پرورش جوجه ها است ،

آیا بهتر نیست به دنبال عواملی بگردد تا شرایط زندگی جوجه ها را حتی المقدور بهتر کند و جوجه ها بتوانند در این 40 روزه حیات خود برای مصرف آب و دان حتی المقدور با مشکل راه رفتن مواجه نباشند. در این مقاله، ناهنجاری پا در جوجه گوشتی و عوامل موثر بر آن مورد بررسی قرار گرفته است.

لنگش در جوجه گوشتی

ناهنجاری و لنگش پای جوجه ها تحت تاثیر عوامل ژنتیکی ، تغذیه گله مادر، شرایط جوجه کشی ، بیماریهای عفونی ، تنش های محیطی و صدمات فیزیکی بوجود می آیند. جدید ترین و مهم ترین عامل توسعه ناهنجاریهای پا در سویه های جدید جوجه گوشتی ، سرعت رشد بالای آنها و اثر آن بر روی سیستم اسکلتی حرکتی جوجه ها است.

ناهنجاریهای اسکلتی توأم با درد یا عدم کارکرد صحیح بیوشیمیایی است و نتیجه آن، کاهش رشد، حذف جوجه ها، افزایش تلفات در نتیجه گرسنگی و از دست دادن آب بدن و کاهش کیفی لاشه می باشد. در گله های گوشتی حدود 2 تا 3 درصد آنها علایم کلنیکی لنگش را نشان میدهند ولی تعداد بیشتری از آنها به انواع غیر حاد ناتوانی سیستم حرکتی دچار میشوند. حدود یک درصد از افراد گله در نتیجه انواع مشکل پا از بین میروند

گرچه لنگش در هفته های اول به طور انفرادی و به مقدار کم دیده میشود ولی قابل توجه اینکه بسیاری از از لنگش ها در انتهای دوره پرورش خود را نشان میدهند یعنی زمانی که مدت قابل توجهی از شروع دوره گذشته و این جوجه ها تا کنون دان خورده اند ولی از آن به بعد قادر به رشد بیشتر نیستند و مرغدار مجبور به حذف یا مرگ آنها میشود. مشکل پا فقط به دلیل مشکل استخوان نیست و ممکن است تاندونها، رباطها، مفاصل و اعصاب نیز اختلالاتی داشته باشندکه منجربه مشکل حرکتی پا شود.والگوس، انحنای انگشت، دیسکوندروپلازی ساق پا، نقص ستون فقرات، پیچ خوردگی پا، استئوپروز بخش پیشین ران و نکروز سر استخوان ران از رایج ترین مشکلات اسکلتی پا می باشند

برخی از این بیماریها ممکن است با هم دیده شوند و نوعی همبستگی داشته باشند. برای مثال عارضه والگوس و نقص ستون فقرات، همبسته هستند. برخی مشکلات پا به صورت ثانویه بوجود می آیند. برای مثال درماتیت کف پا و سوختگی مفصل خرگوشی منجر به مشکل حرکتی میشوند. برخی مشکلات پا که در سالهای پیشین در گله های مرغ دیده میشد امروزه به دلیل مقابله با آنها، بهداشت مناسب و برخی عوامل ناشناخته کمتر دیده میشوند. از جمله این بیماریها میتوان به لغزیدگی تاندونها و دیگر مشکلات پای ناشی از آرتریت/ سینوویت ویروسی و استرپتو کوکی نام برد.

کمبود تغذیه ای

کمبود های تغذیه ای به ویژه مواد معدنی و ویتامینها در مرغ مادر موجب لنگش در جوجه آنها میشود. کمبود ویتامین دی-3 ایجاد استخوان نرم در جوجه ها میکند و لنگش را افزایش میدهد. کمبود ریبوفلاوین موجب فلج انگشت خمیده و تکیه جوجه بر مفصل خرگوشی خود میشود. کمبود رطوبت در جوجه کشی موجب ایجاد جوجه ضعیف ، چسبیدن غشاءهای پوسته به بدن جوجه و بروز مشکلات پا میشود. سطوح صاف و لغزنده در روزهای اول موجب توسعه لنگش انها میشود.

شرایط جوجه کشی و انتقال جوجه

وجود گرما و جریان مناسب هوا و اجتناب از اینکوباسیون سرد موجب توسعه مناسب استخوان جوجه در حال رشد جنین، تقارن رشد دو پا، و کاهش پیچیدگی انگشتان و انحنای پا میشود. گرمای بیش از حد و کمبود اکسیژن در 4 روز آخر جوجه کشی مانع توسعه مناسب استخوان ها شده و عدم تقارن استخوان های بزرگ پا را بوجود می آورد. انتقال جوجه از جوجه کشی به مرغداری نیزمهم است و موجب عوارضی چون انحنای پا شود.


دیسکوندروپلازی استخوان ساق

دیسکوندروپلازی رایج ترین مشکل توسعه استخوان در جوجه گوشتی است که باعث درد مفاصل و مشکل حرکتی میشود و توسعه عوامل پاتوفیزیولوژیکی مختلفی توسعه می یابد ولی سرعت رشد جوجه ها از عوامل مهم آن است زیرا ظرفیت بدن برای رسوب کلسیم در استخوان (به ویژه در قسمت های بالایی درشت نی) به مراتب بیش از سرعت رشد خود استخوان است. دیسکوندروپلازی ممکن است موجب دفورمه شدن استخوان ساق و زاویه دار شدن آن گردد. دیسکوندروپلازی در سن 4 هفتگی دیده میشود و حدود 30 درصد گله را تحت تاثیر قرار میدهد و گاه هیچ اثر کلینیکی بروز نمیدهد ولی سنگینی وزن بدن و فشار آن بر روی پا موجب دردناکی و کاهش تولید آنها میشود. دو بیماری فوق به دلیل سرعت رشد جوجه ها و عدم توازن بین وزن و استقامت اسکلتی آنها می باشد. صدمات فیزیکی در نتیجه کمبود کلسیم و پایین بودن نسبت کلسیم به فسفر و بیشتر در جوجه هایی دیده میشود که برای کشتار در سبدها ریخته میشوند. معمولا زمان رسدن به کشتارگاه یا کف بستر خوابیده و یا مرده اند. نکروز سر استخوان ران نیز در این گونه صدمات فیزیکی دیده میشود که منجر به خونریزی میشود.

ناهنجاری های پا در جوجه های با رشد سریع:

ناهنجاری پا در 30 سال گذشته از موارد جدی پرورش جوجه گوشتی بوده است. اولین متخصصین موسسات اصلاحی به ناهنجاریهای پا در جوجه ها توجه داشتند ولی این مشکل به موازات اصلاح نژاد مرغها برای سرعت رشد در مرغداری ظهور کرد و امروز به یک چالش تبدیل شده و مدیریت مناسب ناهنجاریهای پا در مرغداری یکی از وظایف مدیران آنها شده است. بدیهی است که رشد جوجه ها بصورت گوشت است در حالی که اسکلت استخوانی آنها به همان اندازه رشد نمیکند و در نتیجه ناهنجاری دردناک پا ایجاد میشود.

در 1992 انجمن سلامت دامهای مزرعه ( FAWC ) گزارش داد که در تمامی واحد های پرورش جوجه گوشتی مورد مراجعه، مواردی از لنگش جوجه ها را دیده است. در برخی موارد، مرغها به زحمت حرکت کرده و امکان دسترسی به آب و دان نداشته اند. در اواسط دهه 1990 ، لنگش جوجه ها توجه عمومی را به خود معطوف کرد. لنگش اسکلتی در نتیجه به هم خوردن توازن بین رشد بافتی و رشد اسکلتی جوجه ها بوجود می آید.

در اواسط دهه 1990 عده ای گفتند برای مقابله با لنگش مرغها باید متخصصین اصلاح وارد گود شوند. آن زمان از میان 12 عاملی که متخصصین مورد توجه قرار میدادند، ناهنجاری پا نهمین صفت و سرعت رشد و ضریب تبدیل غذایی به ترتیب اولین و دومین صفت مورد توجه بودند. پیش بینی میشود که با این روند رشد اصلاح نژاد جوجه گوشتی ،در 10 سال آینده وزن جوجه ها ی گوشتی در پایان دوره 40 روزه ، حدود 600 گرم سنگین تر شود. اگر چنین باشد و سلکسیون همزمان ناهنجاری پا مورد توجه قرار نگیرد، توان راه رفتن مرغها در پایان این ده سال حدود1/1 نمره اسکور گام کاهش خواهد یافت.

ناهنجاری پا موجب درد در پا ها و اشکال در راه رفتن جوجه ها شده و دسترسی آنها به آب و دان مشکل میشود. ناهنجاری پا از گله ای به گله دیگر متفاوت است و به نظر میرسد که عوامل مدیریتی بر روی آن اثر قابل توجهی داشته باشد. متخصصان اصلاح نژاد معتقدند که همواره اصلاح جوجه ها از نظر سلامت پا باید توام با تغییر و بهبود استراتژی های مدیریت پرورش باشد.

مشکل حرکتی جوجه ها و اسکورگام (score Gait )  

مشکل حرکتی جوجه ها، یک صفت کیفی است و به زحمت میتوان آن را دسته بندی کرد. با وجود این در سال 1992 برای اولی بار روش اسکور گام برای اندازه گیری ضعف پا در مرغهای مادر توسط کستین در انگلستان پیشنهاد و توان راه رفتن مرغ بررسی شد. در این روش، شیوه راه رفتن مرغها، به 6 دسته متفاوت تقسیم میشد که از حالت طبیعی ( نمره صفر) تا حالت بدون حرکت ( نمره 5 ) امتداد داشت. کستین بعدها از راه رفتن مرغها و ارتباط آن با نمره مربوطه در روش خود فیلم تهیه کرد و دسته بندی نسبتاً پیچیده خود را شرح داد. وی در همان سال متوجه شد که در مرغداری های مدرن انگلیس، حدود26 درصد مرغها دارای ناهنجاری پا هستند. نوزده درصد آنها نمره 3، چهار درصد نمره 4 و دو درصد نمره 5 گرفته بودند. نمره 4 زمانی است که جوجه حرکت نمیکند ولی در صورت اجبار به زحمت حرکت میکند
اسکور با نمره 5 زمانی است که مرغها فقط به کمک بال ها و به صورت سینه خیز حرکت می کنند. اخیراً دانشگاه های آمریکایی روش ساده تری برای اندازه گیری اسکور راه رفتن جوجه ها پیشنهاد کرده اند که دارای سه دسته است و همبستگی خوبی با روش کستین دارد. در این روش توان راه رفتن جوجه ها برای فاصله 5 فوت به عنوان ملاک اسکور گام انتخاب شده است. مرغ سالم نمره 1 می گیرد و چنانچه بتواند تا 5 فوت راه برود نمره 2 و در غیر اینصورت نمره 3 می گیرد. اسکور گام برای سنجش میزان تحرک جوجه ها است. اغلب تحقیقاتی که در مورد تحرک جوجه ها انجام شده با استفاده از این معیار اندازه گیری شده است

اسکور گام روش ارزشمند ولی منفعل است و ممکن است از نقطه ای به نقطه دیگر تغییر کند. راه رفتن نرمال را به سختی میتوان تعریف کرد. نمیتوان جوجه گوشتی را با مرغ لگهورن از نظر راه رفتن مقایسه نمود. وضعیت نرمال برای جوجه گوشتی متفاوت از مرغ لگهورن است. به همین دلیل عده ای معتقدند اندازه گیری اسکور گام برای بررسی وضعیت سلامتی جوجه ها روش مناسبی نیست. جوجه های گوشتی پس از سه یا چهار هفته حتی اگر نشیمن گاه های میله ای برای آنها فراهم شود از آن استفاده نمیکنند در حالی که سایر پرندگان معمولا به دنبال آن میروند تا بر روی آن استراحت کنند. استراحت جوجه گوشتی بر روی بستر وضعیتی غیر طبیعی است و میتواند منجر به سوختگی مفصل خرگوشی و تاول سینه شود. در یک آزمایش، تعدادی پرنده با اسکور گام صفر انتخاب و با پرندگان با اسکور گام 3 مقایسه شدند. پرندگان لنگ به طور ترجیحی از غذاهای حاوی داروی ضد درد استفاده میکردند. این نشان میدهد که لنگش مرغها دردناک نیز هست و هر چه مقدار درد در آنها بیشتر بود مصرف اختیاری آنها از خوراک حاوی دارو نیز بیشتر میشد.

عوامل موثر در اسکور گام جوجه ها در سال 2007 یک مطالعه میدانی در انگلیس انجام شد و حدود نیمی از مرغداریهای گوشتی که جوجه های خود را از 5 شرکت بزرگ جوجه یکروزه تامین میکردند، مورد بررسی قرار گرفت. در این آزمایش ، اسکور راه رفتن جوجه ها در روزهای قبل از کشتار بررسی شد و رابطه آن با تعدادی از عوامل مدیریتی ، تغذیه ای ، نژادی و ... به روش تجزیه و تحلیل رگرسیون بررسی و اثر هر یک از این عوامل بر روی اسکور گام جوجه ها مورد بحث قرار گرفت. تجزیه و تحلیل رگرسیون یکی از روش های ریاضی بسیار قوی برای بررسی و علت یابی پدیده ها است که در حوزه پروش دام و طیور و نیز مطالعه بسیاری از پدیده های بیولوژیکی با قدرت پیش بینی مناسبی مورد استفاده قرار می گیرد. ستون اول نشان دهنده عوامل مورد مطالعه و ستون دوم مبین نوع این عوامل از نظر کیفی یا کمی بودن صفات میباشد

ستون سوم اصلی ترین اطلاعات آماری اخذ شده از آنالیز آماری داده ها می باشد که به صورت اعداد با علامت منفی یا مثبت ارائه شده است. هر چه اعداد بزرگتر باشد، اثر آن عامل بر روی اسکور گام ( ناهنجاری و لنگش پا ) بیشتر است. اعداد منفی نیز بیانگر اثر منفی آن عامل بر روی اسکور گام می باشد، به این معنی که چه مقدار آن صفت افزایش یافته، اسکور گام به همان تناسب و به صورت خطی کاهش می یابد. نتایج این آزمایش نشان داد که 6/27 درصد جوجه ها دارای اسکور گام 3 یا بالاتر بودند و بین 5 شرکت اصلاح نژاد که منبع اصلی تأمین جوجه های این مطالعه بودند، تفاوتهایی وجود داشت. مدل ریاضی اثر عوامل مختلف روی اسکور گام جوجه ها در جدول یک ارائه شده است. در زیر به عوامل مختلفی که در این بررسی مورد توجه قرار گرفته، اشاره و نقش و اهمیت هر یک از آنها با توجه با اطلاعات ارائه شده در جدول به طور مختصر بحث می شود.

تغییرات فصلی : در صورت ثابت نگه داشتن تمامی متغیرها، نوعی تغییر فصای سینوسی در اسکور گام مشاهده می شود. کمترین اسکور ( بهترین ) متلعق به ماه مارچ ( اسفند ) و بیشترین آن ( بدترین ) متعلق به ماه سپتامبر ( شهریور ) بود. در آزمایش دیگر که در آمریکا انجام شد، بیشترین مشکل پا در فصل تابستان بوده است ( تصویر ) . در شرایط ایران به ویژه در استان قم ، به دلیل تفاوت رطوبت نسبی مرغداریها و غلبه هوای خشک، احتمالا این نتیجه گیری قابل قبول نباشد . در انگلستان، آب و هوای تابستان از نوع متعادل و بیشتر شبیه مناطق شمالی ایران و تا حدودی خنک تر از آن میباشد در حالی که در تابستانهای قم ، شرایط خشکی در سالن های مرغداری حکمفرما است و با همه اقداما ت و توجهاتی که با استفاده از مه پاش ها به عمل می آید، رطوبت نسبی سالن ها همچنان پایین است و قابل مقایسه با شرایط حاکم بر سالنها پرورش طیورآن کشور در تابستان نمی باشد.

سن مرغ: سن مرغ اهمیت زیادی بر وضعیت راه رفتن و مشکلات پای آنها دارد، به طوری که به ازای هر روز افزایش سن ( بین سنین 28 تا56 روزگی )، اسکور گام بطور متوسط 48% واحد افزایش یافت و خراب تر شد. دلیل آن بزرگتر شدن جوجه ها و سنگینی کردن وزن بیشتر بدن بر روی ساختار نسبتا ثابت اسکلت پای مرغها است که تحمل وزن سنگین را ندارد.

حذف جوجه ها در طول دوره: مرغداران اغلب به صورت سیستماتیک مبادرت به حذف برخی از جوجه های وازد میکنند. یکی از دلیل اصلی حذف جوجه ها مشکل پا در آنها است. در این مطالعه حذف جوجه ها به دلیل مشکلات پا توسط مرغداران قبل دریافت داده های آنها مورد توجه قرار گرفت و اثر آن در تحلیل داده ها حذف گردید. با این وجود برخی واحد ها، در انتهای دوره خود تعدادی از جوجه مرغها را از سالن حذف کردند تا فضای مناسبی برای باقیمانده جوجه ها فراهم سازند. جوجه ها ی باقیمانده اغلب جوجه خروس بودند. این مسئله به صورت یک عامل در نظر گرفته شد ( ویزیت پس از حذف تعدادی جوجه ) و اثر بالایی در تخریب رفتار راه رفتن جوجه ها داشت و ضریب آن برابر 25/0 بود. احتمالا دو دلیل در بروز این اثر بتوان اقامه کرد: اول تنشی که به باقیمانده جوجه ها پس از خروج تعدادی از آنها وارد میشود و دوم اینکه جوجه های باقیمانده اغلب خروسهای سنگین و سریع الرشد بودند که به طور طبیعی دارای اسکور بالاتری هستند.

نژاد جوجه: دراین بررسی دو نژاد رایج انگلیس ( فرضا نژادهای A و B )مورد بررسی قرار گرفت و چون در گله های مختلف مخلوط هر دو نژاد به نسبتهای متفاوت وجود داشت، نتایج بر حسب درصد نژاد A تحلیل شد و نشان داد که اثر درصد این نژاد بر روی اسکور گام در مرغداریهای مختلف دارای ضریب 24 00/0- بوده و استفاده از این نژاد به مقدار جزئی اسکور گام را بهبود میدهد. اثر ساختار ژنتیکی بر روی اسکور گام و وضعیت راه رفتن و مشکل پای جوجه ها در بسیاری از منابع، تأیید شده است. دلیل آن عمدتا اثر نژاد بر سرعت رشد جوجه ها است. در یک آزمایش از میان 4 ژنوتیپ مورد استفاده یک از آنها توان راه رفتن کمتری داشت. یم آمیخته سویه کاب، بدترین وضعیت و دو سویه راس بهترین وضعیت راه رفتن را نشان دادند.

مدیریت جیره و خوراک دهی: هر تغییر مدیریتی که موجب تغییر سرعت رشد جوجه ها شود بر روی ناهنجاری پای آنها موثر است. از جمله میتوان به مدیریت جیره و خوراک دهی، مدیریت نور، جنس جوجه و ... اشاره کرد. گندم، قابلیت هضم جیره و در نتیجه سرعت رشد جوجه ها را کاهش میدهد. کیفیت نامناسب پلت نیز رش جوجه ها را کاهش میدهد. به همین دلیل اثر درصد گندم سالم در جیره ( بین صفر تا 30 درصد در هفته سوم حیات جوجه ها ) بر اسکور گام ، مثبت و ضریب آن برابر 17 0/0- بود و همچنین به موازات کاهش کیفیت پلت، اسکور گام با ضریب 15/0 کاهش یافت. استفاده از جیره های کم غلظت و محدودیت غذایی روزهای اول ( 5 روز اول و در سطح 75 درصد مصرف اختیاری جوجه ها ) موجب کاهش اندک لنگش جوجه ها در روزهای بعد میشود. محدودیت شدید غذایی، خود موجب استرس در جوجه ها میگردد و بعلاوه رشد آنها را نیز کاهش میدهد. روش قابل استفاده دیگر، خوراک دهی دوره ای در روز است
به این منظور در روز 3 یا 4 وعده غذا در اختیا ر جوجه گذاشته میشود. این روش موجب کاهش لنگش، سوختگی مفصل خرگوشی و دیسکوندرو پلازی شده است. مدیریت نور و اعمال تاریکی: در گله های مختلف میزان تاریکی روزانه متفاوت و بین صفر تا 5/8 ساعت بود. اسکور گام به ازای هر ساعت افزایش تاریکی روزانه به میزان 79 0/0 کاهش یافت. مدیریت نوردهی سالن از اجزاء مهم مدیریت سالن است. کاهش نور روزانه و متناوب کردن دوره های نور در مرغداری های گوشتی موجب کاهش تلفات جوجه ها و کاهش سرعت رشد اولیه آنها شده و درد ناشی از ناهنجاریهای پا را کاهش میدهد. جوجه ها به طور طبیعی دوره های کوتاهی فعالیت کرده و در دوره های دیگر زیر بال مادر خود میروند تا گرم شوند. در این دوره علاوه بر اینکه جوجه ها گرم میشوند، استراحت نیز میکنند. دوره های تناوب نوری 40 دقیقه نوعی تقلید از جوجه ها در شرایط ظبیعی است.

تراکم جوجه : اسکور گام با ضریب 13 0/0 به ازای هر کیلوگرم در متر مربع افزایش یافت. تراکم اثر متضاد و پیچیده ای روی سلامت جوجه ها و ناهنجاری پای آنها و در نتیجه وضعیت راه رفتن آنها دارد، زیرا هر چه تراکم بالاتر باشد، اولا فضای قابل دسترس به ازای هر جوجه کاهش می یابد و جوجه ها امکان حرکت و فعالیت کمتری دارند و از طرف دیگر تراکم بر روی شرایط محیطی داخل سالن نیز موثر است و هر چه تعداد و وزن جوجه در سالن بیشتر باشد، تولید آمونیاک بیشتر بوده و بستر مرطوبتر است و هر دو این عامل موجب تغییراتی در سلامت و ناهنجاریهای پای جوجه ها میشوند. تراکم مورد استفاده در جامعه مورد مطالعه بین 9/15 تا 8/44 کیلو گرم در متر مربع بود. به هر حال به نظر میرسد تراکم بالای 39 کیلو گرم در هر متر مربع باعث افزایش تلفات و نیز ناهنجاریهای جدی پا میشود.


مدیریت بهداشت و مصرف آنتی بیوتیک :

استفاده از آنتی بیوتیک با ضریب 17/0- موجب کاهش اسکور گام و بهبود راه رفتن جوجه ها شد. آنتی بیوتیک موجب از بین رفتن اجرام میکروبی و کاهش بیماریهای عفونی توام با مشکل پا میشود.

نتیجه : از بین تمامی عوامل مورد مطالعه، دو عامل سن جوجه و سپس اعمال تاریکی از مهمترین عوامل کاهش دهنده اسکور گام جوجه های گوشتی محسوب میشود. چنانچه ملاحظه شد، هدف مرغداران، بکار بردن سویه های مناسب و نوع پرورش فشرده جوجه ها به منظور کسب سود بیشتر است ولی این وضعیت موجب بروز مشکلات پا در جوجه ها میشود و امکان راه رفتن آنها را میگیرد. در این بررسی، عوامل موثر بر ایجاد و گسترش ناهنجاریهای پا مورد مطالعه قرار گرفت و دورنمای امکان بهبود این شرایط از طریق اعمال تغییرات مدیریتی ارائه گردید. به هر حال لازم است که علاوه بر این یافته ها، اقتصاد تغییرات مورد نیاز برای افزایش سلامت پای جوجه ها نیز مورد توجه قرار گیرد و بین سودآوری واحد مرغداری و اجبار اخلاقی انسانها برای تامین شرایط مطلوب نگهداری جوجه ها به ویژه در سیستم های تولید ارگانیک، تعادل و توازن معقولی بر قرار شود.

نگارش: بهزاد رجبی

 

برچسب ها

اشتراک گذاری

نظرات

  • image title
    محمد غنیمتی
    1398/06/08

    تست نظر سایت خوبی هست.

درج نظر.